Morskie farmy wiatrowe (Offshore) – kiedy popłynie pierwszy prąd z Bałtyku?

Baltic Power: pierwsza dostawa prądu już w 2026 r.

Realizacja projektu Baltic Power, realizowanego wspólnie przez Grupę Orlen oraz kanadyjski Northland Power, stanowi przełom w polskim sektorze energetyki odnawialnej. Inwestycja obejmuje instalację 76 turbin wiatrowych typu V236-15 MW, których całkowita wysokość wraz z fundamentami wynosi 250 m. Projekt ten generować będzie 4 TWh energii elektrycznej rocznie, co pozwoli na zasilenie ponad 1,5 mln gospodarstw domowych. Mit o tym, że polskie offshore znajduje się wyłącznie w fazie planistycznej, zostaje ostatecznie obalony przez fakt, że montaż komponentów już trwa przy wykorzystaniu specjalistycznego statku Wind OSPREY w porcie Ronne na Bornholmie.

Harmonogram prac instalacyjnych został precyzyjnie określony w dokumentacji technicznej i operacyjnej. Instalacja turbin wiatrowych o jednostkowej mocy 15 MW rozpocznie się jesienią 2025 r., po zakończeniu fazy posadowienia fundamentów i elementów przejściowych (transition pieces). Równolegle, w okresie zimy 2025/2026 r., zaplanowano montaż kabli eksportowych, które połączą morskie stacje elektroenergetyczne z infrastrukturą lądową. Kluczowy etap testów operacyjnych i synchronizacji z siecią przesyłową Polskich Sieci Elektroenergetycznych (PSE) przewidziano na wiosnę 2026 r.

Logistyczne zaplecze inwestycji koncentruje się w Łebie, gdzie powstaje stacjonarna baza serwisowa. Obiekt ten przez najbliższe 30 lat będzie służył jako centrum operacyjne dla około 70 techników i specjalistów utrzymania ruchu, odpowiedzialnych za ciągłość pracy turbin. Wykorzystanie portu serwisowego w Łebie oraz portu instalacyjnego na Bornholmie pozwala na optymalizację łańcucha dostaw i minimalizację ryzyk związanych z warunkami hydrometeorologicznymi na Bałtyku.

Skala inwestycji Baltic Power jest porównywalna do powierzchni miasta Gdynia, obejmując obszar około 130 km². Dzięki tej instalacji krajowy system energetyczny zyska stabilne źródło energii, które pokryje około 3% zapotrzebowania Polski na prąd. Każda z turbin w ciągu zaledwie jednej minuty wyprodukuje ilość energii pozwalającą na przejechanie przez autobus miejski dystansu 100 km. Redukcja emisji CO₂ szacowana jest na 2,8 mln t rocznie, co przybliża Polskę do realizacji celów klimatycznych zawartych w polityce energetycznej państwa.

Bałtyk 2 i 3: 1440 MW popłyną w 2027 r.

Projekty Bałtyk 2 i Bałtyk 3, rozwijane przez Polenergię i Equinor, weszły w fazę intensywnych prac lądowych, osiągając 70% zaawansowania w budowie trasy kablowej. Kluczowym elementem infrastruktury są dwie lądowe stacje elektroenergetyczne o mocy 720 MW każda, zlokalizowane w miejscowości Pęplino (gmina Ustka), które zostaną połączone z siecią PSE w stacji Słupsk Wierzbięcino poprzez 14-kilometrowy korytarz przesyłowy. Wykonawstwo powierzono uznanym podmiotom, takim jak Hitachi Energy (systemy elektryczne) oraz Tele-Fonika Kable (produkcja kabli podmorskich i lądowych).

Na obszarach morskich prace postępują zgodnie z logiką sekwencyjną, obejmującą wbijanie monopali, instalację elementów przejściowych oraz układanie kabli międzyturbinowych. W kampanii morskiej uczestniczy jednocześnie do 18 statków specjalistycznych, w tym jednostki typu Jack-up oraz statki do układania kabli. Przed rozpoczęciem instalacji przeprowadzono szczegółowe badania UXO (Unexploded Ordnance) w celu usunięcia niewybuchów z dna morskiego, co jest standardową procedurą zapewnienia bezpieczeństwa morskich operacji budowlanych.

Inwestycja o wartości 27 mld zł stanowi największy projekt typu project finance w historii polskiej gospodarki. Połączona moc farm Bałtyk 2 (oddalonej o 37 km od brzegu) oraz Bałtyk 3 (22 km od brzegu) pozwoli na zaspokojenie 3,5% krajowego zapotrzebowania na energię, co odpowiada produkcji czterech nowoczesnych bloków energetycznych opalanych węglem kamiennym. Pierwszy prąd ma zostać przesłany do sieci pod koniec 2027 r., natomiast pełna eksploatacja komercyjna rozpocznie się w 2028 r.

Budowane przez nas morskie farmy wiatrowe Bałtyk 2 i 3 to jedne z największych projektów infrastrukturalnych w historii Polski. Ich realizacja przyczyni się do umocnienia bezpieczeństwa i niezależności energetycznej kraju, oraz stworzenia miejsc pracy w nowym, perspektywicznym sektorze – Dominika Kulczyk, Przewodnicząca Rady Nadzorczej Polenergii.

Bałtyk 1: 1560 MW czeka na grudniową aukcję

Projekt Bałtyk 1 jest najbardziej oddalonym od linii brzegowej przedsięwzięciem (81 km) realizowanym przez Polenergię i Equinor. Deweloperzy uzyskali już prawomocną decyzję środowiskową oraz zawarli umowę przyłączeniową z operatorem systemu przesyłowego (PSE). Wniosek prekwalifikacyjny został złożony do Urzędu Regulacji Energetyki (URE), co umożliwi udział w aukcji AMFW/1/2025 zaplanowanej na 17 grudnia 2025 r. Ceny maksymalne dla energii z morskich farm wiatrowych w tej fazie zostały określone w przedziale od 485,71 zł do 512,32 zł za MWh.

Realny harmonogram dla projektu Bałtyk 1 zakłada podjęcie ostatecznej decyzji inwestycyjnej (FID) w 2027 r. Faza budowy morskiej infrastruktury przewidziana jest na lata 2028-2031, co pozwoli na wyprodukowanie pierwszej energii elektrycznej w 2032 r. Inwestycja ta ma zasilić dodatkowe 2 mln gospodarstw domowych. Deweloperzy stawiają na wysoki poziom tzw. local content, celując w 45% udziału polskich firm w łańcuchu dostaw dla tego projektu, co ma stymulować rozwój krajowego przemysłu okrętowego i stalowego.

Local content: polski przemysł na pokładzie

Budowa morskich farm wiatrowych aktywizuje polskie zakłady produkcyjne, które dostarczają kluczowe komponenty dla projektów offshore. Fabryka Vestas w Szczecinie odpowiada za montaż gondol turbin wiatrowych, natomiast zakłady Smulders w Żorach, Łęknicy i Niemodlinie produkują elementy tzw. secondary steel, w tym platformy spoczynkowe i drabiny. Hitachi Energy w Łodzi dostarcza zaawansowane autotransformatory, a Tele-Fonika Kable w Bydgoszczy produkuje kable wewnętrzne i eksportowe, które są niezbędne do przesyłu energii z morza na ląd.

Zgodnie z założeniami Polityki Energetycznej Polski do 2040 r. (PEP2040), udział krajowych dostawców ma wzrosnąć do 50% po 2030 r. Rozwój sektora offshore wygeneruje około 34 tys. nowych miejsc pracy w fazie budowy oraz 29 tys. etatów na etapie eksploatacji i serwisu. Mechanizm rozwoju opiera się na trójstopniowej logice: inwestor finansuje projekty, polski poddostawca rozwija certyfikowane kompetencje, co docelowo umożliwia eksport polskich usług i produktów na inne rynki bałtyckie i europejskie. W Dniu Dostawcy 2025 uczestniczyło już 230 firm, z czego 170 stanowiły podmioty z polskim kapitałem.

Co dalej z offshore w Polsce – cele 2030 i 2040

Polska dąży do osiągnięcia 5,9 GW mocy zainstalowanej w morskiej energetyce wiatrowej do 2030 r. Na ten cel złożą się projekty Baltic Power (1,1 GW), Bałtyk 2 i 3 (1,44 GW) oraz Bałtyk 1 (1,56 GW), co daje łącznie 4,1 GW. Brakujące 1,8 GW energii ma zostać zakontraktowane w ramach aukcji planowanych na lata 2025-2027, obejmujących projekty takie jak Baltica 2+, Neptony oraz Baltica 1. Nowelizacja ustawy o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych z 2023 r. podniosła ambicję długoterminową z 11 GW do 18 GW mocy w 2040 r.

Potencjał polskiej wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku oceniany jest teoretycznie na poziomie od 33 GW do 85 GW. Jednakże realizacja tych zamierzeń wymaga pokonania barier infrastrukturalnych, takich jak ograniczenia w przepustowości sieci przesyłowej oraz konieczność budowy magazynów energii w celu stabilizacji źródeł pogodozależnych. Kluczowym czynnikiem sukcesu będzie wdrożenie technologii przesyłu prądu stałego o wysokim napięciu (HVDC) oraz reforma rynku mocy, bez których osiągnięcie celu 11 GW w 2040 r. pozostanie jedynie w sferze planów strategicznych.